Weer & natuur · 2 min lezen
Na een heldere herfstnacht kan het de hele dag grijs blijven, terwijl het een paar kilometer verderop zonnig is. Dat ligt niet aan de zon, maar aan een koude laag lucht bij de grond.
Op een heldere nacht met weinig wind koelt de grond flink af. De lucht vlak erboven koelt mee, tot de waterdamp condenseert tot kleine druppeltjes. Het KNMI spreekt van mist als je voorwerpen op 1000 meter afstand niet meer ziet.
In de herfst zijn de nachten lang. Er is dus veel tijd om af te koelen, en daarom begint een stille herfstdag zo vaak in de mist.
Bij een hogedrukgebied waait het vaak weinig. Boven de koude, vochtige laag bij de grond ligt dan warmere lucht. Die twee mengen nauwelijks, waardoor mist en lage bewolking kunnen blijven hangen, soms dagenlang. Meteorologen noemen dat een koude plaklaag.
Boven die laag kan het stralend helder zijn. Zo schijnt in de Alpen soms volop de zon, terwijl Nederland onder een grijze deken ligt.
In de zomer staat de zon hoog. Ze verwarmt de grond snel, en de mist lost vaak kort na zonsopkomst op. In de late herfst en de winter staat de zon laag en zijn de dagen kort. De grond krijgt dan weinig warmte, en de mist houdt zelf ook nog een deel van het zonlicht tegen. Een dikke mistlaag kan dan de hele dag blijven liggen.
Mist is heel plaatselijk. Waar hij optrekt, komt de zon er vaak meteen bij; een paar kilometer verderop kan het nog uren grijs blijven. Zolang de mist dik is, telt er geen zonminuut: de zon schijnt dan niet direct.
Kijk daarom naar de verwachting per uur voor je eigen plek. Die laat zien wanneer de zon er een kans krijgt.
Bronnen: KNMI, Mist en KNMI, Sombere dagen in de winter.